Home » Kunstwerken

Madonna met kanunnik Joris van der Paele

Datering:

1436

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

160 cm x 124,5 cm

Museum:

Groeningemuseum Brugge

Beschrijving:

Op de troon zit Maria, die het Jezuskind op haar schoot houdt. Links van haar zien we patroonheilige Donatianus van Reims, de patroonheilige van de Sint-Donaaskerk te Brugge, waar dit paneel oorspronkelijk voor bestemd was. In zijn hand houdt hij een processiekruis in zijn linkerhand en zijn gebruikelijke attribuut, nl. het wiel met vijf kandelaren, in de rechterhand. Rechts van Maria zien we kanunnik Joris van der Paele, geknield en in het wit gekleed, met naast hem diens beschermheilige Sint-Joris. Dit Bijbelse tafereel speelt zich af in een Romaanse kerk, dat met baldakijnen en Oosterse tapijten versierd is.

Dit schilderij is het vroegste beeld van een Sacra Conversazione. Dit is een compositievorm waarbij de Madonna met het jezuskind op een troon zit, vergezeld van twee of meer heiligen met wie ze lijkt te praten. Deze techniek werd veel toegepast in de Renaissance.

Madonna bij de fontein

Datering:

1439

Materiaal:

Paneel

Afmetingen:

12 cm x 19 cm

Museum:

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Beschrijving:

Dit schilderij beeldt Maria af, met het jezuskind tegen haar aan gedrukt. Op de achtergrond ziet men twee engelen die een felgekleurde, goudbrokaten doek ophouden. Op deze doek zijn figuren van dieren en bloemen te zien. Links van Maria en het jezuskind staat een fontein afgebeeld, waaruit vier waterstraaltjes lopen.

Sint-Barbara van Nicodemië

Datering:

1437

Materiaal:

Penseelstreken tekening op een krijten laag op een eikenhouten paneel

Afmetingen:

18 cm x 31 cm

Museum:

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen

Beschrijving:

Dit is werk is het oudste onvoltooide paneel in de schilderkunst van de Nederlanden. Het beeldt Sint-Barbara af terwijl ze in een gebedenboek bladert. Ze draagt een ruimvallend gewaad en houdt een palmtak in haar linkerhand. Op de achtergrond verrijst een Gotische toren. Wat we zien is enkel een ondertekening die Jan van Eyck maakte als voorbereiding op het schilderen zelf. Enkel de lucht is ingekleurd.

Portret van Margaretha van Eyck

Datering:

1439

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

25 cm x 32,6 cm

Museum:

Groeningemuseum Brugge

Beschrijving:

Dit schilderij is een portret van de vrouw van Jan van Eyck, Margaretha. Haar haren zijn opgestoken in twee hoorntjes en er ligt een linnen doek over haar hoofd. De verhouding tussen lichaam en hoofd is opmerkelijk, het lichaam van de vrouw lijkt zeer klein en smal in verhouding tot haar hoofd. Op de oorspronkelijke marmeren omlijsting stond een opschrift van de schilder, nl. “Mijn man Johannes voltooide mij in het jaar 1439 op 17 juni. Mijn leeftijd was drieëndertig jaar.”, gevolgd door Jan van Eyck’s lijfspreuk “Als ich can.”

Annunciatie (Madrid)

Datering:

1435

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

beiden 30 cm x 23 cm

Museum:

Museo Thyssen-Bornemisza, Madrid

Beschrijving:

Het lijkt alsof dit twee beelden zijn, maar in werkelijkheid is het allemaal olieverf. Jan van Eyck heeft hier een trompe l’oeil uitgevoerd in grisaille (grauwschildering). Deze techniek werd vooral gebruikt in de 15de tot 18de eeuw. Het is een techniek waarbij men geen natuurlijke kleuren gebruikt, maar zich beperkt tot alle schakeringen van dezelfde kleur, meestal grijs of bruin. Op dit schilderij is op het linker paneel een engel afgebeeld, en op het rechterpaneel Maria. Het lijkt alsof de “beelden” voor de lijst staan en ze worden weerspiegeld op de achtergrond, op iets wat zwart marmer lijkt.

Annunciatie (Washington)

Datering:

1434-1436

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

93 cm x 37 cm

Museum:

National Gallery of Art, Washington

Beschrijving:

Op dit schilderij zien we Maria in het blauw afgebeeld, terwijl ze in gesprek is met de aartsengel Gabriel. Via de lichtstralen komt de heilige geest naar Maria, in de vorm van een duif. Op de vloertegels staan taferelen van het Oude Testament uitgebeeld. Maria heeft een boek voor zich liggen, waarschijnlijk de Bijbel, en bij haar voeten zijn witte lelies te zien. Deze lelies staan symbool voor haar maagdelijkheid.

 

Dit schilderij heeft waarschijnlijk deel uitgemaakt van een drieluik. Het is onbekend waar de andere schilderijen van dit drieluik gebleven zijn en wat deze uitbeelden.

Kruisiging en laatste oordeel-diptiek

Datering:

1426

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

Beiden 56 cm x 20 cm

Museum:

Metropolitan Museum of Art, New York

Beschrijving:

Het linker paneel beeldt de Kruisiging uit. Dit bestaat uit 3 grote onderdelen: huilende vrouwen op de voorgrond, een levendige bevolking in het midden en 3 gekruisigden in de achtergrond.

 

Het rechterpaneel beeldt het Laatste Oordeel uit. Bovenaan zien we Jezus, die dienst doet als rechter. Links van hem zien we Maria in het blauw gekleed en recht van hem zien we Johannes de Doper in een groen gewaad. Zij zweven boven de uitverkorenen, degenen die zijn toegelaten tot de hemel. In het midden zien we aartsengel Michael die de onderwereld in bedwang houdt. In de hel zien we geen daglicht, het lijkt ook alsof de verdoemden gebaard worden door de dood (het skelet). Het contrast tussen de hemel en de hel is hier duidelijk zichtbaar.

De Luccamadonna

Datering:

1437 - 1438

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

66 cm x 50 cm

Museum:

Städel Museum, Frankfurt am Main

Beschrijving:

Op dit paneel zien we Maria, gekleed in een rood gewaad, die de borst geeft aan het Jezuskind. Ze zit op een troon. Het tafereel speelt zich af in een kleine ruimte, waarin we links van Maria een raam zien en rechts een inham in de muur met daarop een schaal en een fles. De troon is begrensd met leeuwen. Deze zijn een verwijzing naar de troon van Salomon, de voorganger van Jezus als de koning van Israël.

Dit schilderij staat bekend als de Madonna van Lucca omdat het ooit eigendom was van de hertog van Lucca, een stad in Italië.

De maagd van kanselier Rolin

Datering:

1435

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

66 cm x 62 cm

Museum:

Musée du Louvre, Parijs

Beschrijving:

Op dit schilderij is Maria afgebeeld in een rood gewaad, met het Jezuskind op haar schoot. Rechts van Maria zien we een engel die een kroon boven haar hoofd houdt. Links van haar zien we Nicolas Rolin, een vooraanstaand burger die kanselier was van hertog Filips de Goede. Hij doet hier dienst als een schenker. Dit tafereel speelt zich af in de loggia van een Italiaans gebouw. Op de achtergrond zien we een paar figuren die over de balustrade naar beneden kijken.

Portret van een man (Timotheos)

Datering:

1432

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

33 cm x 19 cm

Museum:

National Gallery, Londen

Beschrijving:

Men vermoedt dat de man die uitgebeeld is op dit portret Timotheos van Milete is, een musicus uit de oudheid. Hij wordt driekwart afgebeeld, poserend achter een stuk steen, met een opgerold stuk papier in zijn hand. Op de steen staat “Leal souvenir” gegraveerd, wat “waarachtige herinnering” betekend. Daarboven staat in het Grieks ΤΥΜ.ωΘΕΟς, dit zou zowel “Timotheos” kunnen betekenen als “tum otheos” (Toen God). Daaronder staat een tekst die vertaald kan worden als “gemaakt op 10 oktober 1432 door Johannes van Eyck”.

De drie Maria’s aan het graf

Datering:

1425

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

72 cm x 89 cm

Museum:

Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

Beschrijving:

Dit tafereel beeld de herrijzenis van Jezus uit. Drie vrouwen bevinden zich aan de rand van een leeg graf, waar een engel verteld wat er gebeurd is. Naast het graf zijn ook 3 wachters te zien die in diepe slaap zijn. Op de achtergrond is Jeruzalem afgebeeld. Men denkt dat de afgebeelde vrouwen Maria Magdalena, Johanna en Maria, moeder van Jakobus, zijn. Over dit werk doen verschillende theorieën de ronde. Sommigen schrijven dit toe aan Jan van Eyck, anderen aan zijn broer, Hubert van Eyck.

Arnolfini-Huwelijksportret

Datering:

1434

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

58 cm x 81 cm

Museum:

National Gallery, Londen

Beschrijving:

Dit werk is het bekendste werk van Jan van Eyck en een van de bekendste werken uit de 15de eeuw. Het beeld Giovanni Arnolfini en zijn vrouw uit. Tussen hen in staat een hondje. Dit schilderij beeldt de bruidskamer af en herdenkt het ogenblik van de huwelijkstoestemming, gekenmerkt door de handdruk. Het koppel lijkt alleen te zijn, maar wanneer men in de spiegel op de achtergrond kijkt, ziet men dat er nog twee anderen aanwezig zijn. Een van hen moet de schilder zijn, Jan van Eyck, die getuige was van het huwelijk en dit vastlegde in beeld. Giovanni Arnolfini was een Italiaanse koopman die in Brugge te werk gesteld was, waar hij Jan van Eyck leerde kennen.

Man met de rode tulband

Datering:

1433

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

26 cm x 19 cm

Museum:

National Gallery, Londen

Beschrijving:

Dit werk is hoogstwaarschijnlijk een zelfportret van Jan van Eyck. De afgebeelde man kijkt met dunne, toegeknepen lippen recht naar de toeschouwer. De rode stof die hij rond zijn hoofd draagt is zeer gedetailleerd weergegeven.

Madonna in de kerk

Datering:

1424-1429 of 1438

Materiaal:

Olieverf op paneel

Afmetingen:

31 cm x 14 cm

Museum:

Staatliche Museen, Berlijn

Beschrijving:

Dit schilderij is het oudst gekende werk van Jan van Eyck. We zien Maria die het jezuskind vasthoudt. Het tafereel speelt zich af in een Gotische kerk. Op de achtergrond zien we kleine personages.

Het Dresdener drieluik

Datering:

1437

Materiaal:

Olieverf op houtpaneel

Afmetingen:

Buitenste panelen: 33,1 cm x 13,6 cm

Binnenste paneel: 33,1 cm x 27,5 cm

Museum:

Gemäldegalerie, Dresden

Beschrijving:

Gesloten: Links zien we de aartsengel Gabriel en rechts Maria. De schilderijen zijn gemaakt in grisaille. Het lijkt alsof de “beelden” in een hokje staan.

Geopend: In het middenpaneel zien we Maria in het rood met het Jezuskind op schoot. Ze zit op een troon. In het linker paneel is de aartsengel Michael afgebeeld met een schenker. Op het rechterpaneel zien we de heilige Catharina in een blauw gewaad. Het tafereel speelt zich af in een Romaanse kerk met Gotische elementen. Dit schilderij is een Sacra Conversazione.

GESLOTEN:

De heilige Hieronymus in zijn studeervertrek

Datering:

1442

Materiaal:

Olieverf op houtpaneel

Afmetingen:

20,6 cm x 13,3 cm

Museum:

Detroit Institute of Arts, Detroit

Beschrijving:

Op dit schilderij zien we de heilige Hieronymus in een studeervertrek. Hij zit aan een tafel en leest in een boek. Hieronymus is gehuld in een rode kardinaalsjurk en hoed. Naast de tafel ligt een leeuw, wat het christelijke icoon is van deze heilige.

Dit schilderij is een ontwerp van Jan van Eyck, maar hij heeft het niet kunnen afmaken. Het is afgewerkt na zijn dood. Men vermoedt dat een van zijn leerlingen zijn werk heeft afgemaakt, of zijn broer Lambert van Eyck.

De stigmatisatie van de Heilige Franciscus

1428 - 1429

1. Olieverf op vellum

2. Olieverf op houtpaneel

 

1. 12,9 cm x 15,2 cm

2. 29,3 cm x 33,4 cm

 

1. Philadelphia Museum of Art, Philadelphia

2. Sabauda Gallery, Turijn

 

Op beide schilderijen is de heilige Franciscus van Assisi te zien, hij wordt links uitgebeeld en draagt een bruin-groenig pij. Hij ondergaat een stigmatisatie, waarbij hij wonden krijgt op de plaatsen waar Jezus aan het kruis genageld is, op zijn voeten en handen dus. Voor hem zien we een medebroeder, gehuld in een zwarte pij. Op de achtergrond zien we een stad, die gelijkenissen toont met zowel Vlaamse gebouwen als Jeruzalem.

 

Er zijn twee bijna identieke schilderijen van dit tafereel gemaakt. Men weet niet of Jan van Eyck beiden heeft geschilderd, of een van de twee. Beiden worden toegekend aan van Eyck

 

Portret van Jan de Leeuw

Datering:

1436

Materiaal:

Olieverf op houtpaneel

Afmetingen:

24,5 cm x 19 cm

Museum:

Kunsthistorisches Museum, Wenen

Beschrijving:

Op dit portret staat Jan de Leeuw afgebeeld. Jan de Leeuw was een goudsmid uit Brugge en was goed bevriend met Jan van Eyck. De Leeuw draagt een zwarte jas met bontkraag en een zwarte kaproen. In zijn hand houdt hij een gouden ring, wat zijn beroep verraadt. Sommigen denken dat dit ook kan duiden op een nieuwe verloving. Dit portret zit nog steeds in het originele kader, wat geverfd is om brons te lijken.

Portret van Giovanni Arnolfini

Datering:

1438

Materiaal:

Olieverf op houtpaneel

Afmetingen:

29 cm x 20 cm

Museum:

Staatliche Museen, Berlijn

Beschrijving:

Dit portret is het tweede schilderij dat Jan van Eyck heeft gemaakt naar Giovanni Arnolfini. Arnolfini wordt driekwart afgebeeld en draagt een groen gewaad met bontkraag en een rode kaproen. Er zijn veel speculaties geweest over wie de afgebeelde man zou kunnen zijn, maar men heeft gelijkenissen kunnen ontdekken tussen het dubbelportret van de Arnolfini’s en dit portret.

Portret van kardinaal Niccolo Albergati

Datering:

1431 - 1432

Materiaal:

Studie: zilverstift op papier

Schilderij: Olieverf op canvas

Afmetingen:

34 cm x 27,5 cm

Museum:

Studie: Kupferstichkabinett, Dresden

Schilderij: Kunsthistorisches Museum, Wenen

Beschrijving:

Op dit portret zien we kardinaal Niccolo Albergati afgebeeld. Albergati was een diplomaat die werkte voor paus Martinus V. Hij ontmoette van Eyck tijdens een vredesconferentie in Antwerpen. De kardinaal is driekwart afgebeeld en draagt een rood gewaad met beige kraag. De achtergrond is donker gekleurd, waardoor het lijkt alsof er een baken van licht op de kardinaal schijnt. Van dit portret is ook een studie in zilverstift gevonden, waardoor men er nu van uit gaat dat van Eyck van al zijn schilderijen eerst studies maakte op papier voor hij begon met schilderen.

De man met de blauwe kaproen

Datering:

1430

Materiaal:

Olieverf op houtpaneel

Afmetingen:

22,5 cm x 16,6 cm

Museum:

Muzeul National Brukenthal, Sibiu

Beschrijving:

Dit portret beeld een onbekende man uit die een blauwe kaproen en een donker gewaad draagt. Hij is driekwart afgebeeld en zijn hoofd is iets te groot in verhouding met zijn lichaam, wat een typisch element is bij portretten van van Eyck. In zijn hand heeft hij een ring, wat kan wijzen op zijn beroep of op een verloving.

Portret van Boudewijn van Lannoy

Datering:

1435

Materiaal:

Olieverf op houtpaneel

Afmetingen:

26 cm x 20 cm

Museum:

Staatliche Museen, Berlijn

Beschrijving:

Op dit portret staat Boudewijn van Lannoy afgebeeld. Hij was de gouverneur van Lille en was ambassadeur voor Filips de Goede aan het hof van Henry V van Engeland. Toen hij een ridder werd bij de Orde van het Gulden Vlies, liet hij een portret van zichzelf schilderen door van Eyck. Hij wordt driekwart afgebeeld en heeft een houten stok in zijn hand en een gouden ring aan zijn pink. Hij heeft een ceremonieel gewaad aan en draagt een ketting van de Orde van het Gulden Vlies aan zijn nek. Zijn grote zwarte hoed lijkt op de hoed van Giovanni Arnolfini in zijn huwelijksportret.

De aanbidding van het Lam Gods
GESLOTEN

Datering:

1420-1432

Materiaal:

Olieverf op houtpaneel

Afmetingen:

Geopend: 350 cm x 460 cm

Gesloten: 260 cm x 375 cm

Museum:

Sint-Baafskathedraal Gent

Beschrijving:

De aanbidding van het Lam Gods is een altaarstuk, geschilderd in opdracht van Joos Vijd. Oorspronkelijk ging het enkel open op belangrijke kerkelijke feestdagen, maar tegenwoordig zijn de panelen altijd geopend. Het retabel bestaat in totaal uit 24 panelen, die allemaal Bijbelse figuren uitbeelden, met uitzondering van de opdrachtgevers op de voorste panelen. Men vermoedt dat er oorspronkelijk onderaan nog meer panelen hebben gezeten die de hel uitbeeldden, maar dat deze verloren zijn gegaan. Het is een beeld van de hemel: wat de aarde te wachten staat bij het einde der tijden.

GEOPEND

Johannes de Doper (Het Lam Gods - gesloten)

Beschrijving:

Dit schilderij van Johannes de Doper is geschilderd in grisaille. Hij is te herkennen aan het lam dat hij vasthoudt.

In 1934 is dit schilderij, samen het met paneel De Rechtvaardige Rechters, gestolen uit de Vijdkapel in Gent. Dit paneel is snel teruggevonden en in ere hersteld. Dit staat nog steeds bekend als de grootste kunstroof van de 20ste eeuw.

Johannes de Evangelist/Apostel (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Dit schilderij van Johannes de Evangelist is geschilderd in grisaille. Hij is te herkennen aan de miskelk met slangen die hij vasthoudt, wat verwijst naar de legende van de vergiftigde miskelk.

Joos Vijd (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Joos Vijd was de opdrachtgever van van Eyck voor het Lam Gods. Hij was nauw betrokken bij de Sint-Janskerk (nu de Sint-Baafskathedraal) en liet hierbij een eigen kapel bouwen. Voor het altaar in deze Vijdkapel liet hij Het Lam Gods schilderen.

Elisabeth Borluut (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Elisabeth Borluut was de vrouw van Joos Vijd, die in 1420 de opdracht gaf aan Hubert van Eyck om een altaarstuk voor zijn kapel te schilderen, nl. Het Lam Gods.

De aartsengel Gabriël (Het Lam Gods)

Beschrijving:

We zien hier de annunciatie. De aartsengel Gabriël verteld Maria dat zij de uitverkorene is en dat ze zwanger is van Jezus. Gabriël is gehuld in een wit gewaad met vele plooien.

Maria (Het Lam Gods – gesloten)

Beschrijving:

We zien hier de annunciatie. Maria krijgt te horen dat zij de uitverkorene is en dat ze zwanger is van Jezus. Ze schrikt, maar aanvaard haar taak. De duif boven het hoofd van Maria staat symbool voor de Heilige Geest.

De profeet Zacharia (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Op dit schilderij zien we de profeet Zacharia afgebeeld. Zacharia was de 11de van de 12 kleine profeten. Hij is afgebeeld terwijl hij in een boek bladert. Op de banderol achter hem lezen we 'Exulta satis filia Sion iubila filia Hierusalem ecce rex tuus veniet'. Dit komt uit het boek van de profeet in de Bijbel en betekend: “Juich van vreugde, dochter van Sion, Jubel, dochter van Jeruzalem, Zie, uw Koning komt naar u toe'. Dit is een verwijzing naar de geboorte van Christus.

De profeet Micha (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Op dit schilderij zien we de profeet Micha afgebeeld. Hij wordt afgebeeld met een dicht boek naast hem. Op de banderol achter hem zien we “Ex te mihi egredietur qui sit dominator in Israhel'. Dit komt uit het boek van de profeet in de Bijbel en betekend: 'Uit u zal Mij Een ontspruiten, die over Israël zal heersen'.

 

De Sibille van Erythrea (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Een sibille was in de oudheid een in extase verkerende vrouw die profetiën uitsprak. Deze sibilles voorspelden de toekomst van Jezus, nl. “Er zal een vorst komen die rechtvaardigheid zal brengen.” De Sibille van Erythrea wordt in de Bijbelse cultuur vaak gebruikt als een symbool voor Azië.

De Sibille van Cumae (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Een sibille was in de oudheid een in extase verkerende vrouw die profetiën uitsprak. Deze sibilles voorspelden de toekomst van Jezus, nl. “Er zal een vorst komen die rechtvaardigheid zal brengen.” De Sibille van Erythrea wordt in de Bijbelse cultuur vaak gebruikt als een symbol voor Europa.

Adam (Het Lam Gods)

Beschrijving:

We zien hier Adam afgebeeld. Volgens het Christelijke geloof was hij de eerste man op aarde. Op dit schilderij lijkt het alsof Adam uit het doek probeert te stappen.

 

Adam en Eva zijn beiden naakt geschilderd. Voor zover bekend zijn zij de eerste naakten van de Vlaamse schilderkunst.

Het offer van Kaïn en Abel (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Links zien we Abel afgebeeld als schaapsherder, rechts zien we Kaïn als landbouwer. In het Bijbels verhaal staat geschreven dat ze beiden een offer aan God deden. God accepteerde het offer van Abel, een dier, wel en het offer van Kaïn, een deel van de oogst, niet.

 

Dit schilderij is uitgevoerd in grisaille.

De zingende engelen (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Hoewel ze geen vleugels dragen, worden de personen op dit schilderij toch als engelen aangeduid. Ze zingen gezangen uit een koorboek en dragen brokaten mantels. Er staan 8 engelen voor de lezenaar met het koorboek.

Maria (Het Lam Gods – geopend)

Beschrijving:

Op de bovenste panelen van het Lam Gods zien we Maria, die volgens de Christelijke leer een rol speelde in de verlossing van de mensheid. Ze is gehuld in een blauwe jurk en leest in een gebedenboek.

Christus of God (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Centraal bovenaan in het geopende retabel zetelt Christus of God als rechter. Samen met de duif en het lam vormt hij de heilige Drievuldigheid, nl. God de Vader.

Johannes de Doper (Het Lam Gods - geopend)

Beschrijving:

Johannes de Doper is de voorloper van Christus. Hij is de laatste profeet van het Oude Testament. Met zijn vinger wijst hij naar Christus of God, zoals hij altijd wordt afgebeeld. Op zijn knieën ligt een boek, hoogstwaarschijnlijk de Bijbel.

Musicerende engelen (Het Lam Gods)

Beschrijving:

De personen afgebeeld op dit schilderij worden aangeduid als engelen, hoewel ze geen vleugels hebben. Ze bespelen verschillende instrumenten, o.a. een orgel, en dragen losvallende tunieken waarin hun armen vrij kunnen bewegen.

Eva (Het Lam Gods)

Beschrijving:

We zien hier Eva afgebeeld. Volgens het Christelijke geloof was zij de eerste vrouw op aarde. Eva houdt in haar hand de “verboden vrucht”. Uit onderzoek blijkt dat de gebroeders van Eyck dit hebben afgebeeld als een bijna uitgestorven citrusvrucht, nl. Pomum Adami', “Adam’s appel”.

Adam en Eva zijn beiden naakt geschilderd. Voor zover bekend zijn zij de eerste naakten van de Vlaamse schilderkunst.

De broedermoord van Kaïn op Abel (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Op dit schilderij zien we de moord van Kaïn op Abel. Volgens het Bijbelse verhaal was Kaïn jaloers op Abel, omdat God zijn offer niet accepteerde en dat van zijn broer wel. Dit schilderij is uitgevoerd in grisaille.

 

De rechtvaardige rechters (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Dit schilderij van Het Lam Gods toont de rechtvaardige rechters op weg naar de aanbidding van het lam.

 

In 1934 is dit schilderij, samen het met paneel van Johannes de Doper, gestolen uit de Vijdkapel in Gent. Dit paneel is tot op heden nog niet teruggevonden, men kan enkel een kopie bezichtigen. Dit staat nog steeds bekend als de grootste kunstroof van de 20ste eeuw.

De ridders van Christus (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Dit schilderij van Het Lam Gods toont de ridders van Christus op weg naar de aanbidding van het lam. Men denkt dat dit de leiders van de kruistochten zijn.

De aanbidding van het Lam Gods (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Dit schilderij van Het Lam Gods toont de aanbidding van het lam. Linksonder zien we de vertegenwoordigers van het Oude Testament, de patriarchen en de profeten afgebeeld. Een van hen heeft een boek in zijn handen, waarmee ze de komst van de verlosser voorspelden. Achter hen staan verschillende gelukzalige heidense figuren, onder wie Vergilius, gehuld in een wit gewaad met lauwerkrans. Rechts onderaan zien we de apostelen afgebeeld, met achter hen de heilige leiders van de kerk in het rood gekleed. Tussen deze groepen zien we een fontein, die symbool staat voor het eeuwige leven. In het midden bovenaan zien we de heilige Geest afgebeeld als duif, hij verspreidt de gouden stralen van genade over de hele gemeenschap. Bovenaan links zien we de belijders in het blauw gekleed, en bovenaan links zien we de vrouwen met een palm in hun hand. Centraal staat het lam Gods op een altaar, met rond het altaar engelen die geknield zijn op de grond. Het lam staat symbool voor Jezus die zijn leven offert voor de zonden van de mensheid. Het bloed dat uit de nek van het lam komt wordt opgevangen met een beker, deze staat symbool voor de heilige graal.

De duif en het lam staan samen met Christus of God voor de heilige Drievuldigheid, nl. als de Heilige Geest en God de Zoon respectievelijk.

De kluizenaars (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Dit schilderij van Het Lam Gods toont de kluizenaars op weg naar de aanbidding van het lam. Op de achtergrond zien we ook de boetelingen, onder wie Maria Magdalena met een balsemvaasje in haar hand.

De pelgrims (Het Lam Gods)

Beschrijving:

Dit schilderij van Het Lam Gods toont de pelgrims op bedevaart, op weg naar de aanbidding van het lam. De pelgrims worden geleid door de heilige Christoffel, volgens de legende een reus, de patroonheilige van alle pelgrims en reizigers.

















Door Sylvana Eichorn